Zamek w Mosznej

Opowieść na temat historii Zamku w Mosznej należy zacząć od osoby Franza Winkler, który pracował jako górnik w kopalni w Miechowicach. Po śmierci właściciela kopalni Franz ożenił się z bogatą wdową po właścicielu kopalni – Marią Aresie.W trakcie małżeństwa z Marią Aresie, Franz dodatkowo pomnożył majątek żony, a zgromadzone dobra przyczyniły się do nadania mu przez króla pruskiego w 1840 roku tytułu szlacheckiego.

Dziedziczką fortuny Franza Winkler zostaje jego córka Valeska, która w 1854 roku wychodzi za mąż za Huberta von Tiele. Nowi małżonkowie po ślubie używają połączonego nazwiska – Tiele-Winckler.

W 1866 roku Hubert von Tiele-Winckler nabywa Moszną od Heinricha von Erdmannsdorf.
Swoją świetność i obecny wygląd Zamek w Mosznej zawdzięcza właśnie Hubertowi von Tiele-Winkler oraz jego synowi Franzowi Hubertowi , któremu jako najstarszemu synowi po śmierci ojca przypada majątek rodzinny.

W nocy z 2/3 czerwca 1896 roku w wyniku pożaru ulega zniszczeniu duża część barokowego pałacu w Mosznej w tym wnętrza, dach oraz część ścian. W wyniku tego zdarzenia Franz Hubert przystępuje do odbudowy i rozbudowy rezydencji. To właśnie on jest głównym pomysłodawcą i budowniczym budowli wzniesionej po pożarze pałacu i jemu zamek zawdzięcza swój aktualny wygląd.

W pierwszym etapie do roku 1900 do bryły dawnego pałacu ( części środkowej ) zostaje dobudowane skrzydło wschodnie zamku, w stylu neogotyckim wraz z oranżerią. W latach 1911 – 1913 ze względu na planowaną w zamku wizytę cesarza Niemiec Wilhelma II w ekspresowym tempie powstaje skrzydło zachodnie w stylu neorenesansowym.

Cesarz Wilhelm II dwukrotnie gości w Mosznej u Franza Huberta tj. w latach 1911 i 1912 o czym informuje zachowana rękopiśmienna kronika polowań.

Wraz ze śmiercią Franza-Huberta, kończy się okres świetności rodziny von Tiele-Winkler. Jego syn Claus-Peter w okresie międzywojennym trwoni część fortuny przodków. Umiera bezdzietny, usynawiajac swojego kuzyna, którego potomkowie dziedziczą majątek i tytuł hrabiowski. Potomkowie rodziny mieszkają do końca wojny w zamku Moszna uchodząc wiosną 1945 roku do Niemiec przed nadchodzącą armią czerwoną. W tym czasie zamek oraz większa część jego wyposażenia ulega dewastacji i zniszczeniu.

Po wojnie zamek był kolejno siedzibą dla różnych instytucji, nie mając stałego użytkownika.
W 1972 roku stał się siedzibą ówczesnego Sanatorium, później Wojewódzkiego Ośrodka Profilaktyczno Sanatoryjnego; od 1996 roku jest Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej Centrum Terapii Nerwic do chwili obecnej.

W 1948 z części majątku ziemskiego Winklerów utworzono Państwową Stadninę Koni.
Ponad 100-letni „Zespół Pałacowo Parkowy w Mosznej” o powierzchni 200 ha wpisany jest do rejestru zabytków. Stanowi obiekt o znaczeniu historycznym i artystycznym.

Wśród detali architektonicznych zamku występuje duże zróżnicowanie stylistyczne. Wysokość obiektu, jego liczne wieże, szczyty, iglice dają wyraźne odczucie wertykalizmu. Styl budowli można uznać za eklektyczny. Zamek posiada ogółem 8 tys. m2 powierzchni, 365 pomieszczeń i 99 wież z których słynie. Niespotykana architektura przyciąga do Zamku rok rocznie rzesze turystów.


Zamek Moszna

Aby powiększyć, kliknij na zdjęcie